vrijdag 6 mei 2016

Gehoornde klaverzuring


Gehoornde klaverzuring (Oxalis corniculata)
 

Tussen de tegels van terrassen en stoepen zie je vaak gehoornde klaverzuring (Oxalis corniculata). Hier aan de Predikherenrei te Brugge.

Gehoornde klaverzuring hoort oorspronkelijk hier niet thuis. Maar het is een bij kwekers en tuincentra niet uit te roeien onkruid. Dus vaak krijg je met plantjes die je net gekocht hebt er gratis gehoornde klaverzuring bij. En als je het plantje hebt, raak je het net als bijvoorbeeld zevenblad eigenlijk nooit meer kwijt. Maar waarom zou je ook. Want het heeft ook voordelen. Het kan een saai binnenplaatsje met wat bestrating omtoveren tot een gele zomerweide. En de gele bloemetjes steken erg decoratief af tegen de vaak paarse bladeren.

Vooral op plekken waar niet zoveel betreding is groeit het kruipende plantje goed. De hartvormige blaadjes zijn matgroen tot roodbruin van kleur en zitten met zijn drieën aan het topje van een fragiel stengeltje, dat onmiddellijk afbreekt als je het plantje probeert uit te trekken. Als het zonnig is openen zich de gele bloempjes, die bij bewolkt weer dicht blijven.
 
De gehoornde klaverzuring is een eenjarige of overblijvende plant uit de klaverzuringfamilie (Oxalidaceae). De bladeren van klaverzuring lijken overigens op die van klaver, maar deze planten zijn geen verwanten van elkaar. Klavers behoren namelijk tot de  vlinderbloemigen en niet tot de klaverzuringfamilie.

Oxalis is afgeleid van het Griekse oxus of oxys (zuur) en als of hals (zout). De plant bevat een oxaalzuur, zoals in rabarber. Corniculata betekent van een hoorntje voorzien. De bladranden zijn inderdaad bezet met kleine hoorntjes. Gebruik een loupe om dit te bekijken.

Gehoornde klaverzuring heeft een lichtzure en tevens zoutige smaak, die ik niet onaangenaam vind. Natuurlijk bevat het net als de inlandse klaverzuring oxaalzuur, maar je zult er niet snel teveel van binnenkrijgen. In India is deze gehoornde klaverzuring een gewilde seizoengroente. En de blaadjes smaken licht citroenachtig en erg lekker in een salade.

Trouwens ze maken de salade ook gelijk vrolijker, zeker als je er ook wat bloemetje door mengt.

In India trekken ze trouwens thee van de bladeren. Overgiet een handvol blaadjes met kokend water. Laat het 15 minuten staan. Zoet het met wat honing en je hebt een heerlijk frisse drank.
 
Gehoornde klaverzuring heeft gele bloempjes en bruinrode bladeren. De bloemen zijn alleen bij helder zonlicht geopend. Onder de grond bevinden zich kleine knolletjes. De plant vermenigvuldigt zich snel en kent een woekerend karakter. Gehoornde klaverzuring komt steeds meer voor in stedelijke gebieden.

De blaadjes van klaverzuring zitten met gewrichtjes aan het uiteinde van de stengel bevestigd. Deze constructie maakt het mogelijk dat de bladeren bewegelijk zijn en kunnen reageren op lichtintensiteit. Het open en dichtgaan van de bladeren doet denken aan het openen en sluiten van een paraplu. In het donker gaan de bladeren in de slaapstand, in het licht gaan ze weer open om zonlicht op te vangen.

De zaden groeien in een doosvrucht, die op een steel omhoog staat en waarvan er gaandeweg de bloei talloze worden gevormd. Als de zaadjes eenmaal rijp zijn worden ze bij de minste beroering (wind, vingers) verschillende kanten opgeschoten, hetgeen een woekerende werking geeft.  Het plantje kan flink woekeren en is ijzersterk. Met een onkruidverdelgingsmiddel (trouwens erg slecht voor het milieu) is het niet weg te krijgen. Na een tijdje komt hij toch weer tevoorschijn.

Het plantje is afkomstig uit Noord-Amerika – al lees ik ook hier en daar dat het uit Zuid-Europa afkomstig is - en heeft zich in onze streken ingeburgerd. In tuinen wordt het wel eens als 'onkruid' beschouwd omdat het door zijn wortelknolletjes nauwelijks uit te roeien is. Het woekert als een waanzinnige en wieden is geen optie met die ondergrondse wortelknolletjes.

Het is een erg laagblijvend plantje waarvan de vorm met bruinrode blaadjes het meest voorkomt.

Het geldt als zeldzaam akkeronkruid, maar blijkt de laatste jaren in opmars in stedelijke gebieden.  Daar kan het zich uitstekend handhaven en het kan zelfs een hardnekkig onkruid zijn, vooral tussen de tegels. Ondanks zijn status als 'onkruid' kan vooral deze bruinrode vorm een interessante groeier zijn in de voegen van bestrating.

 
Bronnen:
Wikipedia

http://www.nmpijnacker.nl/downloads/Gehoornde%20klaverzuring.pdf

Disclaimer bij het gebruik van deze blog.

"Wilde planten in Brugge" is niet verantwoordelijk voor eventuele schade, van welke aard dan ook, als gevolg van het gebruik van planten voor medische of culinaire doeleinden.  “Wilde planten in Brugge” kan niet aansprakelijk gesteld worden voor aanspraken die voortkomen uit de verkeerde determinatie van een kruid of het verkeerde gebruik ervan in de ruimste zin van het woord. Dit artikel vervangt niet het deskundig advies van een arts of een erkend phytotherapeut.
 

 

 

 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen