dinsdag 28 juni 2016

Muurpeper


Muurpeper - Sedum acre
 
Muurpeper, ook wel jodenbaard genoemd, is een vaste plant van 5-25 cm hoog uit de vetplantenfamilie (Crassulaceae). Muurpeper dankt zijn naam aan de peperachtige smaak van de bladeren.
Er zijn twee verklaringen voor de Latijnse naamgeving:

-      De naam Sedum komt van Sedare  en betekent  afhouden of afvoeren’. Dit omdat vroeger het bijgeloof was dat de plant donder en bliksen kon afweren.
-      De naam Sedum komt van Sedeo  en betekent ‘zitten’. Dit omdat de plant schijnbaar zonder enig verband op rotsen of daken groeit.

Acre  en betekent "scherp". De smaak van dit plantje is peperachtig/scherp.
Muurpeper bloeit in juni en juli met helder gele bloemen van 10 tot 14 mm.
De stengels zijn sterk vertakt en liggend, alleen het uiteinde richt zich omhoog. De bladeren zijn wintergroen, kaal, plat driehoekig, schubachtig en zitten dakpansgewijs dicht bij elkaar langs de stengel.

De bladeren van niet bloeiende stengels vormen vaak een bolletje en kunnen soms enigszins rood gekleurd zijn.

Vetplanten zijn planten met vlezige bladeren die weinig water verdampen: ze hebben een dikke cuticula (buitenlaag), met daarop nog een waslaagje. Daardoor kunnen ze leven op droge plaatsen en zo concurrentie met andere planten uit de weg gaan.

Muurpeper gaat daarbij nog een stapje verder: door overdag zijn verdamping volledig stil te leggen verliest de plant maar heel weinig water. . De huidmondjes blijven overdag gesloten om de verdamping te beperken. De groene blaadjes zijn dik en sappig en het bladoppervlak is van een waslaagje voorzien.  Probleem is dan wel dat de plant ook geen CO2 kan opnemen, iets wat overdag moet gebeuren. Muurpeper lost dit op door ’s nachts CO2 op te nemen en dit als appelzuur op te slaan in zijn bladeren. Vandaar ook de naam muurpeper: de plant smaakt pikant door het opgeslagen appelzuur ’s Morgens meer dan ’s avonds, want dan is het appelzuur weer omgezet!
 
Niettegenstaande het een wilde plant is wordt ze dikwijls in tuinen aangeplant, vooral als bodembedekker. Als ze in de zon staan kunnen ze overvloedig bloeien en zo veel insecten aantrekken. Ook vogels als merels en lijsters zoeken dikwijls voedsel tussen de muurpeper plantjes. Ze kunnen hierbij de planten op het eerste zicht zwaar beschadigen, maar dat lijkt alleen maar zo. Muurpeper herstelt zich makkelijk, en uit alle afgebroken stukken en bladeren kunnen nieuwe plantjes ontstaan.

Muurpeper groeit op open, droge, matig voedselarme tot voedselrijke zandgrond in plantsoenen, langs wegen en op muren en daken en kan daar in korte tijd grote kussens vormen.

Het is een ideale bodembedekker, ze wordt ook gekweekt als tuinplant. Van de vetplanten is muurpeper de meest bekende soort.

Je vindt de plant op open, bijna altijd zonnige, droge en stikstofarme, voedselarme tot matig voedselrijke en stenige plaatsen. De plant is tolerant tegen enige zoute invloed en is droogteresistent.

De bladeren hebben een peperachtige smaak. Muurpeper bevat vrij veel gifstoffen en is dan ook niet echt eetbaar.

In  Giftpflanzen, Pflanzengifte’ van Roth, Daunderer en Kormann wordt muurpeper inderdaad giftig genoemd.
Het eten van muurpeper leidt tot flinke irritaties in de mond, braken, en nadat het kruid door de spijsvertering is opgenomen, zie je opwinding en krampen, later een vermindering van het bewustzijn, verlamming en ademhalingsstilstand.

Dit klinkt allemaal behoorlijk griezelig, maar ik schat zelf het risico op een accidentele vergiftiging met muurpeper als ongelooflijk klein in. Het kruid heeft immers een zodanig brandende smaak, dat je er nooit per ongeluk veel van zal eten…

Werkzame stoffen in de Jodenbaard zijn onder andere alkaloïden, mucilage, rutine, en tannine. Hierdoor heeft de plant een bloedstelpende eigenschap maar daarnaast veroorzaakt deze vetplant ook weer rode uitslag en blaren doordat het sap de huid van sommige mensen kan irriteren.


Disclaimer bij het gebruik van deze blog

"Wilde planten in Brugge" is niet verantwoordelijk voor eventuele schade, van welke aard dan ook, als gevolg van het gebruik van planten voor medische of culinaire doeleinden.  “Wilde planten in Brugge” kan niet aansprakelijk gesteld worden voor aanspraken die voortkomen uit de verkeerde determinatie van een kruid of het verkeerde gebruik ervan in de ruimste zin van het woord. Dit artikel vervangt niet het deskundig advies van een arts of een erkend fytotherapeut.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen