donderdag 21 juli 2016

Pastinaak

Pastinaak -  Pastinaca sativa subsp. Sativa
 

Op een vluchtheuvel in de Legeweg, ter hoogte van de rotonde over de Expresweg,  vonden we een eenzaam exemplaar van de pastinaak. Later vonden we ook enkele pastinaken in het domein “De Koude Keuken” te Sint-Andries.

Pastinaak is een schermbloemige.

Pastinaca is afgeleid van het Latijnse pastinum (hak of eenvoudige ploeg), omdat de wortel voor als hakvrucht wordt verbouwd. Sativa slaat op " het gezaaid en verbouwd worden", dus voor zijn gebruik als voedsel.

In het oude Egypte was pastinaak een belangrijk gewas. Pastinaak werd ook al door de Germanen op grote schaal verbouwd. De wortel werd in de middeleeuwen erg veel gegeten. Vanaf de 16de eeuw was pastinaak erg geliefd in Engeland. Met de komst van de aardappel verdween pastinaak gedeeltelijk naar de achtergrond.
 
In de oudheid en de middeleeuwen hanteerde men de signatuurleer. Dat is de leer die zegt dat de uiterlijke eigenschappen van een plant iets zegt over de geneeskrachtige werking. Volgens deze leer zijn alle fallusvormige groenten, waaronder de pastinaakwortel ook valt, goed voor een gezond seksueel leven. Pastinaak is volgens de deskundigen uit de oudheid een afrodisiacum.

Van oudsher wordt pastinaak gekweekt als groente.  Het is een inheemse groente die al heel oud is en die de laatste tijd opnieuw verbouwd wordt. De witte wortel is minder zoet dan de gewone wortel, de smaak heeft iets weg van knolselderij. Pastinaak is opvallend rijk aan vitaminen en mineralen en is ook geschikt voor diabetici. Deze groente bevat veel koolhydraten, is vochtafdrijvend en past dan ook in ieder dieet. Honderd gram pastinaak is goed voor amper 64 kcal. Naast koolhydraten is hij ook rijk aan eiwitten, vitamine C, B1 en B2, caroteen, calcium en ijzer.

Na de oogst wordt de wortel gauw slap. Bewaar pastinaak daarom niet langer dan 3 à 4 dagen en liefst in een met een papieren zak gevoerde, geperforeerde plastic zak.

Pastinaak is misschien niet de eerste groente die je zou uitkiezen in de winkel. Toch is deze witte wortel met zijn zoete en subtiele anijssmaak een topper in de winter. Je kan hem stomen, bakken, koken, frituren, grillen in de oven of zachtjes laten pruttelen in een stoofpotje.
 

De pastinaak kan zowel rauw als gekookt worden gegeten. Schil de wortels met een dunschiller. Snijd ze in reepjes, blokjes of plakjes en kook of stoof ze in ± 20 minuten gaar. Pastinaak is geschikt in soepen en stoofschotels.

Op het internet zijn talloze recepten met pastinaak te vinden. (zie bronnen)

Pastinaak is zeer gezond. Het foliumzuur in pastinaak beschermt de mens tegen dementie, hartziekten en osteoporose. De wortelgroente is rijk aan vezels waardoor het bloedsuikerniveau geen grote diepten en hoogten kent. Er zit genoeg kalium in pastinaak om ertoe bij te dragen dat de  niet te hoog wordt

Een pastinaak komt uit de aarde en dat proef je, een aards aroma waar men, in veel gevallen, van moet leren houden. Een super verse pastinaak ademt de aarde als het ware uit. En dat aroma komt erg goed tot uiting als men de pastinaak combineert met aardse producten: linzen, rode biet, hazelnoten, varkensvlees.

Anderzijds hebben pastinaken ook een geprononceerd zoete smaak. Erg aangenaam en bijzonder lekker in combinatie met zoute ingrediënten, zoals rijpe geitenkaas, chorizo, spek, stokvis.

Door sommige fytotherapeuten wordt de pastinaak aanbevolen om sneller te herstellen van ziekten. Pastinaak wordt aanbevolen om te eten als men last heeft van nierziekten, obesitas en cellulitis. Voor mensen die aan obesitas lijden en behoefte hebben aan veel suiker eten is de pastinaak ideaal aangezien hij zoet smaakt en zeer weinig calorieën of verzadigde vetten bevat. Omdat de pastinaak de nieren stimuleert, diuretisch werkt en het daardoor afvalstoffen sneller afvoert is het ook goed tegen reumatische klachten. Verder zitten er veel antioxidanten in pastinaak die vrije radicalen bestrijden.

Interessant detail: de pastinaak houdt van vorst, want door de vrieskou wordt het zetmeel omgezet in suiker. Hoe langer pastinaken tijdens de vorst in de grond blijven zitten, hoe zoeter ze worden. De pastinaak is dus niet alleen een straffe groente, maar nog veelzijdig op de koop toe.
 

Disclaimer bij het gebruik van deze blog

"Wilde planten in Brugge" is niet verantwoordelijk voor eventuele schade, van welke aard dan ook, als gevolg van het gebruik van planten voor medische of culinaire doeleinden.  “Wilde planten in Brugge” kan niet aansprakelijk gesteld worden voor aanspraken die voortkomen uit de verkeerde determinatie van een kruid of het verkeerde gebruik ervan in de ruimste zin van het woord. Dit artikel vervangt niet het deskundig advies van een arts of een erkend fytotherapeut.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen